चितवन । चितवन जिल्लामा बाख्रामा देखिने अत्यन्तै सङ्क्रामक पिपीआर (पेस्ते दे पेतित्स रुमिनान्ट्स) रोगको नियन्त्रणका लागि यस वर्ष दुई लाख २० हजार बाख्रालाई खोप लगाइएको छ। पशुसेवा कार्यालय चितवनका प्रमुख डा. प्रभात न्यौपानेका अनुसार जिल्लाभर करिब तीन लाख बाख्रा पालिएको अनुमान गरिएको छ। बाँकी बाख्रालाई पनि क्रमशः खोपको पहुँचमा ल्याउने योजना रहेको उहाँले बताउनुभयो।
डा. न्यौपानेका अनुसार पिपीआर रोग मोरबिल्ली भाइरसका कारण लाग्ने अत्यन्त सङ्क्रामक रोग हो, जसले विशेषगरी बाख्रा र भेडामा गम्भीर असर पार्छ। समयमै रोकथाम र उपचारको व्यवस्था नभए रोगले ठूलो आर्थिक क्षति निम्त्याउन सक्ने भएकाले खोपलाई सबैभन्दा प्रभावकारी उपाय मानिएको उहाँको भनाइ छ।
यस रोग लागेका बाख्रामा सुरुमा उच्च ज्वरो आउने, खान मन नलाग्ने, मुखभित्र घाउ हुने, झाडापखाला लाग्ने, नाक र आँखाबाट सिँगान तथा आँसु बग्ने, निमोनिया भएजस्तो हुने र सास फेर्न कठिन हुनेजस्ता लक्षण देखिन्छन्। सामान्यतया सङ्क्रमण भएको तीनदेखि पाँच दिनभित्र रोगका लक्षण देखिन थाल्छन्। यदि समयमै उपचार र व्यवस्थापन हुन सकेन भने सातदेखि १० दिनभित्र बाख्रा मर्न सक्ने चिकित्सकहरूको भनाइ छ। सङ्क्रमित बाख्रामध्ये ५० देखि ९० प्रतिशतसम्मको मृत्यु हुन सक्ने भएकाले यो रोगलाई निकै जोखिमपूर्ण मानिन्छ।
पशुसेवा कार्यालयले हरेक वर्ष जिल्लाभर पिपीआर विरुद्धको खोप अभियान सञ्चालन गर्दै आएको छ। यस अभियानले रोगको प्रकोप नियन्त्रणमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएको कार्यालयको दाबी छ। विशेषगरी व्यावसायिक रूपमा बाख्रापालन गर्ने किसानलाई खोप कार्यक्रम अनिवार्य रूपमा अपनाउन आग्रह गरिएको छ।
चिकित्सकहरूका अनुसार रोगी बाख्रा वा खसीसँग प्रत्यक्ष सम्पर्क हुँदा, संक्रमित जनावरको नाकबाट निस्कने सिँगान, आँखाबाट बग्ने आँसु, खोक्दा वा हाच्छिउँ गर्दा हावामा फैलिने मसिना कणमार्फत भाइरस सजिलै सर्ने गर्छ। साथै संक्रमित जनावरले प्रयोग गरेको खानेपानीको भाँडो, दाना राख्ने डुँड, ओछ्यान तथा अन्य सामग्रीबाट पनि रोग फैलिन सक्ने भएकाले विशेष सावधानी अपनाउन आवश्यक रहेको बताइएको छ।
रोगको जोखिम कम गर्न व्यावसायिक किसानलाई जैविक सुरक्षा (बायो–सिक्युरिटी) सम्बन्धी उपायहरू अपनाउन पशुसेवा कार्यालयले सुझाव दिएको छ। पिपीआरका कारण मरेका पशुलाई खुला स्थानमा नफालेर खाल्टो खनेर सुरक्षित रूपमा गाड्न तथा रोगी पशुसँग सम्पर्कमा आएका सामग्री जलाएर नष्ट गर्न चिकित्सकहरूले सल्लाह दिएका छन्।
पिपीआरबाट प्रभावकारी रूपमा बच्न तीन महिना उमेर पुगेका सबै स्वस्थ भेडा र बाख्रालाई प्रत्येक दुई वर्षमा एक पटक अनिवार्य रूपमा पिपीआर विरुद्धको खोप लगाउनुपर्ने पशुसेवा कार्यालयले आग्रह गरेको छ। समयमै खोप लगाउने, सरसफाइमा ध्यान दिने र जैविक सुरक्षा मापदण्ड अपनाउने हो भने यस रोगबाट हुने क्षति उल्लेखनीय रूपमा घटाउन सकिने चिकित्सकहरूको विश्वास छ।
आवश्यक भए यसलाई अझ समाचार शैलीमा, राष्ट्रिय दैनिकको ढाँचामा वा ४००/५०० शब्दमा पनि मिलाएर तयार गर्न सक्छु।
लोकप्रिय
-
१.
-
२.
-
३.
-
४.
-
५.
-
६.
भर्खरै
-
१.
-
२.
-
३.
-
४.
-
५.
-
६.
-
७.
-
८.