गैँडाकोट । गैँडाकोटका शिक्षाविद् तथा गैँडाकोट इङ्ग्लिस स्कुलका संस्थापक–प्राचार्य हिरालाल अर्यालको यात्रा नेपाली शिक्षा क्षेत्रमा प्रेरणादायी उदाहरण बनेको छ। २०३१ सालमा जन्मिएका अर्यालले २०५० को दशकतिर शिशु कक्षाका बालबालिकालाई पढाउँदै आफ्नो शिक्षण जीवन सुरु गरेका थिए। सीमित स्रोत, सामान्य भौतिक संरचना र ठूलो सपना बोकेका उनले शिक्षाप्रतिको समर्पणलाई नै आफ्नो सबैभन्दा ठूलो पूँजी बनाए।
उच्च शिक्षाको लक्ष्यसहित उनी २०५४ सालमा काठमाडौं पुगे र २०५६ सालमा अंग्रेजी विषयमा एम.एड. पूरा गरे। त्यसपछि गैँडाकोट फर्किएर सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पस, अक्सफोर्ड कलेज तथा सरस्वती निकेतन स्कुलमा अध्यापन गर्दै क्षेत्रकै लोकप्रिय शिक्षकका रूपमा परिचित भए। तर, उनी केवल अध्यापनमै सीमित रहन चाहँदैनथे।
२०६३ सालमा उनी बेलायत गए, जहाँ करिब ६ वर्ष ‘सप्लाई टिचर’ र स्वयंसेवक शिक्षकका रूपमा कार्यरत रहे। यस अवधिमा उनले करिब ५० वटा विद्यालयमा अध्यापन गर्ने अवसर पाए र आधुनिक, विद्यार्थीकेन्द्रित शिक्षा प्रणालीलाई नजिकबाट बुझ्ने मौका पाए। त्यही अनुभवले नेपालमै अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको विद्यालय स्थापना गर्ने दृढ संकल्प जन्मायो।
२०७१ सालमा नेपाल फर्किएपछि उनले आफ्नो सपना साकार पार्न थाले। २०७२ सालमा २४८ विद्यार्थी, १७ शिक्षक र ५ कर्मचारीबाट सुरु भएको गैँडाकोट इङ्ग्लिस स्कुल आज गण्डकी प्रदेशकै प्रतिष्ठित शैक्षिक संस्थामध्ये एक बनेको छ। हाल गैँडाकोट इङ्ग्लिस स्कुल र ज्ञानकुञ्ज स्कुलमा गरी १,८५० विद्यार्थी अध्ययनरत छन्। यी संस्थामा ११४ शिक्षक र ६५ कर्मचारीसहित १७९ जनाले प्रत्यक्ष रोजगारी पाएका छन्। विद्यार्थीको सहज आवतजावतका लागि ११ बस, ३ भ्यान र १ कार सञ्चालनमा छन् भने समग्र शैक्षिक पूर्वाधारमा करिब ६० करोड रुपैयाँभन्दा बढी लगानी भइसकेको छ।
यति ठूलो सफलता हासिल गरे पनि अर्याल निजी शिक्षा क्षेत्रप्रति राज्यको नीतिप्रति चिन्तित छन्। उनका अनुसार निजी विद्यालयलाई सहयोगी साझेदारका रूपमा हेरी स्पष्ट, पारदर्शी र दीर्घकालीन शिक्षा नीति आवश्यक छ। शिशु कक्षाबाट सुरु भएको उनको ३३ वर्षको यात्रा इच्छाशक्ति, दूरदृष्टि र निरन्तर मेहनतले आफ्नै माटोमा गुणस्तरीय शिक्षा र ठूलो परिवर्तन सम्भव हुन्छ भन्ने प्रेरणादायी उदाहरण बनेको छ।








