लकडाउनको समयमा बाल सञ्जालले बालबालिकाको लागि कस्तो कस्तो कार्यक्रम लाएको छ ?                                                 

बिशेषगरि यो माहामारिको समयमा सबैजना घरभित्र बस्न पर्ने भएको हुदा बाल सञ्जालले ईन्टरनेटको माध्यमबाट बालबालिकालाई सचेतना दिने खालको भिडियो बनाएर युटुव, सामाजिक सञ्जालमा राखेर शिक्षा दिने कार्य गर्दै आएको छ । साथै सामाजिक सञ्जालको प्रयोग गरेर बालबालिका कसरी सामाजिक र नैतिकवान हुन सिकाउने कार्य गर्दै आएको छ । यो समयमा बालबालिकाहरु हतोत्साहित नहुन भनेर सृजनात्मक कार्यहरुमा अगाडि बढाउन नयाँ नयाँ कार्यहरु गर्न लगाएर उनीहरुको कार्यहरु सामाजिक सञ्जालमा राखेर प्रेरणा दिने कार्य गर्दै आएको छ ।

 लकडाउनको समयमा बालबालिकाहरुलाई कसरी सुरक्षित राख्न सकिन्छ ?                                                                                         

यो समयमा प्रथम कुरा भनेको बालबालिकाहरुलाई घरभित्रै बसाउन पर्ने हुन्छ साथै उनीहरुको व्यक्तिगत सरसफाइमा पुर्ण रुपमा ध्यान दिन पर्ने हुन्छ । बालबालिकाहरुलाई कोरोना भाइरस भनेको के हो?यसबाट बच्न कस्ता कस्ता कुरा गर्नु पर्छ भने जानकारी दिनु पर्छ उनीहरुलाई बेलाबेलामा साबुन पानिले हात धुन लगाउने, अनिवार्य रुपमा माक्र्स रुमालको प्रयोग गर्न पर्छ भनेर सिकाउन पर्छ ।अभिवावकहरुले बालबालिकाहरुको रोग्प्रतिरोधतत्मक क्षमता वृद्धि गर्ने खाना खुवाउन पर्छ ।

यो समयमा बाल बालिकाहरुमा पर्ने शारीरिक तथा मानसिक असरबाट बचाउन के गर्न सकिन्छ ?                                                         

 यो समयमा बालबालिकाहरु घरबाट बाहिर निस्किन नमिल्ने भएको हुँदा उनीहरुको कुरा सुन्ने र उनीहरुको भावना बुझ्ने गर्नु पर्दछ। उनीहरुको अवस्था, रुचि, चाहाना, क्षमताको आधारमा उनीहरुलाई हौसला र आवश्यक सल्लाह दिनु पर्छ । उनीहरुलाई उचित खानपान गराउने, योग ध्यानको बारेमा जानकारी गराएर शारीरिक व्यायाम गर्न प्रेरणा गराउन आवश्यक छ । उनीहरुले गर्न सक्ने कामहरु जस्तै रोटी बेल्न सिकाउने, खाना बनाउन सिकाउने, आफ्नो करेसाबारीमा तरकारीहरुको बारेमा जानकारी दिने, अनि महत्त्वपूर्ण कुरा भनेको कोरोना भाईरसले मृत्यु भएको मानिसहरुको बारेमा सकेसम्म जानकारी नगराउने। यो समयमा बालबालिकाहरुलाई पढनु पर्छ मात्र नभई अतिरिक्त क्रियाकलापमा कसरी बढन सकिन्छ भन्ने जानकारी प्रधान गर्ने ।

लकडाउनको समयमा बालबालिकाहलाई आ–आफ्नो घर घरमा ब्यस्त राख्न कस्ता खालको क्रियाकपाल गर्न सकिन्छ ?                         

यो समयमा बालबालिकाहरुसँग घरभित्रै बसेर खेल्ने खेलहरु खेल्न सकिन्छ । उनीहरुसँगै बसेर नाच्ने गाउने , उनीहरुको रुचि, चाहाना अनुसारको कार्यहरु गर्ने , बालबालिकाहरूसँग साथिजस्तो व्यवहार गर्ने नैतिक शिक्षा दिने । उनीहरुलाई व्यक्तिगत सरसफाई सिकाउने उनीहरुसँग सबै परिवार बसेर समुहिक गफ गर्ने आफ्नो काम आफै गर्न सिकाउने ।

यो समयमा बालबालिकाहको लेखाई पढाई प्रति पर्ने असरबाट बचाउन अभिभावकहले के कस्ता किसिमका क्रियापलापहरु गर्न सकिन्छ ? 

अहिलेको समय लाई बालबालिकाहरू किताबी ज्ञान भन्दा पनि व्यवहारिक ज्ञान प्रधान गर्ने समयको रुपमा लिन सकिन्छ । यो समयमा बालबालिकाहरुमा रहेको सृजनशील क्षमतालाई बिकास गर्ने समयको रुपमा लिन सकिन्छ । यो बेलामा चाहिँ उनीहरुको किताबमा भएको कुराहरुलाई घरमै चित्रको माध्यम बाट सिकाउन सकिन्छ । बालबालिकालाई पढाउन आफू पनि किताब लिएर पढ्न बस्ने । एसईई दिने बिद्यार्थीहरुको लागि ntv plus मा एसईई तयारी कक्षाहरु भईरहेको हुँदा उनीहरुलाई त्यस्ता कक्षा लिन दिन लगाउनु पर्छ । बालबालिकाहरुले नबुझेको प्रश्नहरु शिक्षकहरुलाई सोध्न सक्ने वातावरण मिलाईदिने आवश्यक छ । यस्तो गर्दा अहिलेको समयमा बालबालिकाहरुको शिक्षामा पर्ने असर केही हदसम्म कम हुन सक्छ ।