चितवन । चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको सुरक्षालाई थप प्रभावकारी बनाउन आधुनिक प्रविधिको प्रयोग बढाइएको छ। नियमित गस्ती, स्वीप अपरेशन र एम्बुसिङसँगै प्रविधिमा आधारित निगरानी प्रणाली लागू गरिँदै आएको छ। निकुञ्जका सूचना अधिकारी अबिनास थापा मगरका अनुसार लामो, मध्यम तथा छोटो दूरीका गस्तीहरू नियमित रूपमा सञ्चालन भइरहेका छन् भने सुराकी परिचालन र संयुक्त अनुसन्धान सेल पनि सक्रिय छन्।
हाल निकुञ्ज प्रशासनले चार वटा तालिमप्राप्त कुकुरलाई समेत सुरक्षामा परिचालन गरेको छ। यस्तै, रियल टाइम मोनिटरिङ प्रणाली, सिसिटिभी क्यामेरा, ड्रोन प्रविधि, सवारी साधन ट्र्याकिङ प्रणाली लगायतका आधुनिक उपकरणहरूको प्रयोगले निगरानी कार्यलाई अझ सुदृढ बनाएको छ। यसबाहेक पैदल, साइकल, हात्ती, डुङ्गा र सवारी साधनमार्फत गस्ती सञ्चालन हुँदै आएको छ, जसले निकुञ्जका विभिन्न क्षेत्रमा प्रभावकारी उपस्थिति सुनिश्चित गरेको छ।
प्रविधिको प्रयोगले चोरी शिकारी नियन्त्रणमा उल्लेखनीय सफलता हासिल भएको अधिकारी मगरले बताएका छन्। उनका अनुसार आधुनिक उपकरणहरूको सहयोगले वन्यजन्तुसम्बन्धी अपराधमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई पहिचान गर्न र पक्राउ गर्न सहज भएको छ। साथै, वन्यजन्तुका अंगसहित अवैध रूपमा हिँडिरहेका व्यक्तिहरूलाई नियन्त्रणमा लिन पनि मद्दत पुगेको छ।
वन्यजन्तु संरक्षणका लागि प्रविधिको प्रयोगसँगै विभिन्न साझेदार संस्थाहरूको महत्वपूर्ण सहयोग रहेको पनि उनले उल्लेख गरे। स्थानीय तहमा सक्रिय युवा परिचालन समिति, नेपाली सेना र निकुञ्जका कर्मचारीहरूको निरन्तर मेहनत र समन्वयले मात्रै चोरी शिकारी न्यूनीकरण सम्भव भएको उनको भनाइ छ। समग्रमा, परम्परागत सुरक्षात्मक उपाय र आधुनिक प्रविधिको संयोजनले चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको संरक्षण कार्यलाई अझ प्रभावकारी बनाएको छ।








