चितवन । गत भदौ २३ र २४ गते भएको जेन–जी प्रदर्शनका क्रममा मालपोत कार्यालय भरतपुरमा भएको आगजनीका कारण ठूलो परिमाणमा अभिलेख नष्ट भएको थियो। उक्त घटनामा कार्यालयमा सुरक्षित राखिएका कागजातहरू पूर्ण रूपमा जलेपछि अहिले नयाँ श्रेस्ता कायम गर्ने काम तीव्र रूपमा अघि बढाइएको छ। हालसम्म आठ हजारभन्दा बढी नयाँ श्रेस्ता तयार भइसकेको जानकारी कार्यालयले दिएको छ। यद्यपि, कार्यालयमा पहिले कति संख्यामा श्रेस्ता रहेका थिए भन्ने यकिन तथ्याङ्क उपलब्ध नभए पनि करिब दुई लाखको हाराहारीमा अभिलेख रहेको अनुमान गरिएको छ।

आगजनीपछि पुराना सबै कागजात नष्ट भएकाले जग्गासम्बन्धी कुनै पनि सेवा लिनका लागि नयाँ श्रेस्ता अनिवार्य रूपमा बनाउनुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको छ। यसका लागि मालपोत कार्यालय भरतपुरले जिल्लाभित्रका सातवटै स्थानीय तहलाई आवश्यक सिफारिस उपलब्ध गराउन पत्राचार गरेको थियो। त्यसैअनुसार कात्तिक महिनादेखि फागुनसम्मको अवधिमा आठ हजार नयाँ श्रेस्ता कायम भइसकेको सूचना अधिकारी टीकाराम अधिकारीले जानकारी दिएका छन्।

प्रदर्शनका क्रममा कार्यालयका अधिकांश अभिलेख जलेपछि सेवाग्राहीहरूले जग्गा किनबेच, नामसारी, धितो राख्ने लगायतका काम गर्न कठिनाइ भोगिरहेका छन्। हाल कार्यालयले प्राथमिकताका आधारमा अत्यावश्यक काम परेका सेवाग्राहीहरूको मात्र श्रेस्ता कायम गरिरहेको छ। विशेषगरी जग्गा बिक्री, धितो राख्ने, बैंकिङ प्रयोजन वा कानुनी प्रक्रिया आवश्यक परेकाहरूलाई प्राथमिकता दिइएको छ। कामको चाप अत्यधिक भएकाले सबैको एकैपटक श्रेस्ता बनाउन सम्भव नभएको र चाप घटेपछि अन्य सेवाग्राहीका लागि पनि सूचना जारी गर्दै क्रमशः काम अघि बढाइने योजना रहेको अधिकारीले बताएका छन्।

श्रेस्ता कायम गर्नका लागि जग्गाधनी स्वयं उपस्थित हुनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ। दैनिक करिब ९० वटा श्रेस्ता तयार भइरहेको जनाइएको छ। तर, कार्यालयको भौतिक संरचना नै क्षतिग्रस्त भएकाले सेवा प्रवाहमा थप चुनौती थपिएको छ। हाल स्थायी भवन प्रयोग गर्न नमिल्ने अवस्थाका कारण अस्थायी टहराबाट सेवा दिइरहेको छ। यसले कामको गति र व्यवस्थापनमा असर पारिरहेको छ। त्यसमाथि, तयार भइसकेका नयाँ श्रेस्ताहरू सुरक्षित रूपमा भण्डारण गर्ने ठाउँको पनि अभाव देखिएको छ।

नयाँ श्रेस्ता कायम गर्नका लागि सेवाग्राहीले विभिन्न कागजात अनिवार्य रूपमा पेश गर्नुपर्ने हुन्छ। कुल १० प्रकारका कागजात आवश्यक पर्ने बताइएको छ। तीमध्ये नागरिकता प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि, सम्बन्धित स्थानीय तहबाट जारी गरिएको भोगाधिकारसम्बन्धी सिफारिस, तीन पुस्तेसहितको फोटो टाँसिएको प्रमाणपत्र, र जग्गाधनीको स्थायी ठेगाना पुष्टि गर्ने कागजात समावेश छन्। साथै, जग्गाधनीसँग भएको सक्कल लालपुर्जा, लिखतबाट प्राप्त भएको भए त्यसको सक्कल लिखत, वा निर्णय मिसिलबाट प्राप्त भएको भए प्रमाणित प्रति पेश गर्नुपर्ने हुन्छ।

त्यसैगरी, प्लट रजिस्टर, फिल्डबुक, नक्सा लगायतका प्राविधिक कागजातहरू पनि आवश्यक हुन्छन्। चालु आर्थिक वर्षको मालपोत कर तिरेको रसिद अनिवार्य रूपमा पेश गर्नुपर्ने व्यवस्था छ। यदि जग्गा कुनै कारणले रोक्का राखिएको छ भने सम्बन्धित संस्था वा निकायको सहमति पत्र आवश्यक पर्नेछ। कतिपय अवस्थामा स्थलगत सर्जमिन पनि गरिनेछ भने आवश्यकताअनुसार ३५ दिने सार्वजनिक सूचना समेत जारी गर्न सकिने व्यवस्था रहेको छ। गुठी जग्गाको हकमा भने गुठी संस्थानको सहमतिपत्र अनिवार्य हुने बताइएको छ।

मालपोत कार्यालय भरतपुरले भरतपुर महानगरपालिकाका केही वडाहरू, कालिका नगरपालिका तथा इच्छाकामना गाउँपालिकाका क्षेत्रहरूमा सेवा प्रदान गर्दै आएको छ। आन्दोलनका क्रममा भरतपुरस्थित कार्यालयसँगै खैरहनीमा रहेको अर्को कार्यालय पनि पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भएको थियो। ती दुवै स्थानमा रहेका अभिलेख नष्ट भएपछि सबै क्षेत्रमा नयाँ श्रेस्ता कायम गर्नुपर्ने चुनौती थपिएको छ।

समग्रमा, आगजनीले मालपोत सेवामा गम्भीर असर पारेको छ। यद्यपि, सीमित स्रोत र अस्थायी संरचनामै भए पनि कार्यालयले सेवा निरन्तरता दिन प्रयास गरिरहेको छ। आगामी दिनमा भौतिक पूर्वाधार सुधार, अभिलेख व्यवस्थापन र डिजिटल प्रणालीको विकासमा ध्यान दिन सके यस्ता समस्याबाट केही हदसम्म बच्न सकिने अपेक्षा गरिएको छ।

क्युएफएक्स जलमाको तेस्रो हल शुक्रबारदेखि सञ्चालनमा आउने

मंसिर ३ गते सौराहामा पहिलो पटक घन्किदै नेपथ्य

चितवनमा बिल्ड नेपाल एक्स्पोको तयारी शुरु, स्टल बुकिङ्ग धमाधम गरिदै