चितवन : नागरिकता बनाउन होस् या त राहदानी (पासपोर्ट) बनाउन नै किन नहोस्, जिल्लावासी प्रशासन कार्यालय पुग्नैपर्छ । आफ्नो कामका लागि प्रशासन कार्यालय धाउने जो कोहीले पनि आफ्नो छिटो र सहज रुपमा होस् भन्ने नै चाहेका हुन्छन् ।
पहिलो पटक कार्यालय पुग्ने नागरिकले त्यहाँको सेवाको बारेमा केही पनि जानेका हुँदैनन् । नागरिकता बनाउने, पासपोर्ट बनाउने प्रकृयाको बारेमा जानकार नहुँदा उनीहरुले अन्य सेवाग्राहीलाई सोध्ने गर्छन् । केही सेवाग्राहीले जानकारी दिने भएपनि धेरैले आफूले थाहा पाएको जानकारी समेत अर्को सेवाग्राहीलाई भन्न खोज्दैनन् ।
यस्तो अवस्थामा सेवाग्राहरु विचौलियाको जङ्गुलमा फस्छन् । जिल्लाका अन्य ठाउँबाट सवारी सवारी साधनमा आउने वा पैदल आएर जिल्ला प्रशासन कार्यालय चितवनको गेट अगाडि पुग्ने जोकोही व्यक्ति पनि सरासर भित्र जाँदैन । सेवाग्राही गेटमा पुग्न नपाउँदै विचौलियाहरुले ग्राहक तान्न खोज्छन् नमस्ते बिहानी साप्ताहिकमा खबर छ ।
प्रशासन कार्यालय अगाडि रहेका पसलबाट होस् वा प्रशासन कार्यालयको गेटमै पुगेर भएपनि उनीहरुले सेवाग्राहीलाई सहज रुपमा काम सकिदिने भन्दै ‘दलाली’ गर्न पुग्छन् । जिल्ला प्रशासन कार्यालय चितवनको गेटमा पुग्ने वित्तिकै अगाडि रहेका मान्छेले हातको इशाराले होस् वा आवाज नै निकालेर किन नहोस् सेवाग्राहीलाई आफ्नो ग्राहक बनाउन खोज्छन् । काम छिटो छरितो रुपमा गरिदिन्छु भनेपछि प्रशासनमा पहिलो पटक आएको सेवाग्राही पनि उनीहरुको भरमा पर्ने गर्छन् ।
विचौलियालाई काम लगाउँदा काम छिटो त होला तर सेवाग्राहीले न्यून शुल्कमा पाउने सेवा समेत महङ्गो हुने गर्दछ । सेवाग्राहीबाट पैसा तोकेरै वा विभिन्न वाहानामा विचौलियाले पैसा लिने गरेका हुन्छन् । यसरी विचौलिया सल्बलाउँदा अन्य सेवाग्राही भने मर्कामा पर्ने गरेका हुन्छन्
केही वर्ष अगाडि चितवनमा विनोद प्रकाश सिंह प्रमुख जिल्ला अधिकारीको रुपमा रहँदा उनले जिल्लाबाट विचौलिया धपाउने काम गरेका थिए । त्यतिबेला चितवनका प्रहरी प्रमुख प्रहरी उपरीक्षक वसन्त कुँवर र प्रमुख जिल्ला अधिकारी सिंहले जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा मात्रै नभएर जिल्लाका अन्य सार्वजनिक निकायबाट समेत विचौलियाको सफाया गरेका थिए । सार्वजनिक कार्यालयमा भेटिएका विचौलियालाई पक्राउ गर्दै कारबाही गरेर छोडिएको भए पनि अहिले स्थानीय प्रशासन सुस्ताउँदा विचौलियाले चलखेल गर्न सुरु गरेका हुन् ।
चितवनमा प्रहरी प्रमुखको रुपमा आएका प्रहरी उपरीक्षक नान्तीराज गुरुङले समेत विचौलिया हटाउने काममा कुनै सक्रियता देखाएका छैनन् । नयाँ काम गर्नु त परको कुरा हो तर, गुरुङले आफ्ना अग्रजले देखाएको बाटोलाई समेत पछ्याउन सकेको देखिदैन । प्रहरी कार्यालयमा नै विचौलिया घुस्ने गरेका छन् ।
तत्कालिन एसपी वसन्त कुँवरले प्रहरी कार्यालयमा दलाललाई निषेध नै गरेका थिए । यद्यपि वसन्त कुँवर र प्रजिअ विनोद प्रकाश सिंह सरुवा भएर गएपछि दलालले विस्तारै टाउको उठाउन सुरु गरेका हुन् । त्यस्ता विचौलियाहरुलाई कार्यालय प्रवेशमा रोक लगाउनेतर्फ स्थानीय प्रशासनको समेत मौनता देखिनुले जिल्लावासीमा विभिन्न आशंकाहरु उठ्न थालेका छन् ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा त झन् विचौलियाको अवस्था विकराल देखिएको छ । असुलीका लागि होस् वा अन्य कामका लागि प्रहरीमा विचौलिया बढेको सहजै देख्न पाइन्छ । मुद्दा शाखाका प्रहरी कर्मचारी विभिन्न बाहनामा कार्यालय बाहिर जाने र सेवाग्राहीसँग कुराकानी गर्ने तथा केही व्यक्तिहरु नियमित रुपमा प्रहरी कार्यालय जाने यो मान्छेको काम गरिदिनुप¥यो भनेर प्रहरीका ‘हाकिम’लाई भन्ने गरेको देखिन्छ ।
आफ्नो काम बाहेक अन्य व्यक्तिको काम लिएर जाने विचौलियालाई निषेध गर्न नसकेसम्म जिल्लावासीले सुशासनको स्वास फेर्न पाउँदैनन् । अतः स्थानीय प्रशासन यस विषयमा गम्भीर भएर लागेको खण्डमा विचौलियाहरु निर्मुल हुने जिल्लावासीको अपेक्षा रहेको छ ।








