अहिले जलवायु परिवर्तनका असर प्रत्यक्ष देखिन थालेको छ, कार्बन उत्सर्जन बढ्दो छ। हरित गृह उत्सर्जन भएको छ। आर्केटिक ओसन पग्लिन थालेको छ, समुद्रको सतह बढ्न थालेको छ। यी त सबै मानवबाट उत्पन्न भएका थटहरुलाई कार्यान्वयन गर्ने क्रममा गरेका गतिविधिले समग्र जीवन र जगतलाई प्रभाव पार्ने भए। यो अत्यन्त गहिरो पक्ष हो। यो यति विशाल छ कि जति चर्चा गरे पनि जति शब्दमा ल्याए पनि कहिल्यै सकिँदैन, यसको अन्त्य छैन। यो कुरालाई हामीले अलि सामान्यीकरण गरेर मानिसलाई जन्म के हो, जीवन के हो, मृत्यु के हो, जीवन र जगतसँगको हाम्रो प्राकृतिक नियम के हो? प्राकृतिक नियमभन्दा बाहिर गएर हामीले आर्टिफिसियल इन्टिलिजेन्सको जुन कुराहरु हामीले गरिरहेका छौं, आज हामीले साइन्स एन्ड टेक्नोलोजीको कुराहरु गरिरहेका छौं, हाइपरसोनिक बमहरुको कुरा गरिरहेका छौं, अनम्यान ड्रोन र प्लेनका कुराहरु गरिरहेका छौं, मार्समा बस्ती बसाउने कुराहरु गरिरहेका छौं।

अति गज्जबको कुरा आर्टिफिसियल इन्टिलिजेन्स र साइन्स एन्ड टेक्नोलोजीमा हामी गरिरहेका छौं। आर्टिफिसियल इन्टिलिजेन्सलाई रकेट साइन्स र बायो साइन्सले सपोर्ट गरिरहेको छ। आर्टिफिसियल इन्टिलिजिेन्सलाई नर्मल तरिकाले प्रयोग गरिरहेका छौं, यो त ठिकै छ। ज्ब साइन्स रकेट साइन्स र बायो साइन्स भएर जब आउँछ नि हामी कहाँ पुग्दैछौं? हामीले मानिसको चेतनालाई साँच्चै विकास गरेनौं भने, मान्छेको आत्मालाई साँच्चै जागृत गरेनौं भने, यदि मान्छेलाई साँच्चै ग्लोबल सिटिजनको रुपमा विकास गरेनौं भने, थट प्रोसेसको सीमाभित्र त्यहाँ उत्पन्न भएका नेगेटीभ विचारले युद्घ गर्दै जाने हो भने विकराल अवस्था आउँछ।

सामाजिक युद्घ, राजनीतिक युद्घ, आर्थिक युद्घ, जातीय युद्घ आदि सबै थट प्रोसेस हुन्। हामीले थट प्रोसेसलाई सही तरिकाले नबुझ्दा खेरि संसारका अधिकांश समस्या निम्तिएका हुन्। एटम बम त रबर्ट जे ओपनआइमरको एउटा थट हो, अल्बर्ट आइन्सटाइनको थट हो, एटम बम कसरी बनाउने? युरेनियम, प्लुटुनियमलाई कसरी प्रोसेसिङ गर्ने ? त्यसलाई कसरी बमको रुपमा रुपान्तरण गर्ने? यो त पहिले आइडिया हो नि, थट हो नि! आइडिया र थटले हामीले जुन संसार हामीले निर्माण गरिरहेका छौं, आइफल टावर बनाउने त आइडिया हो नि!

त्यसले गर्दा हामीले यो थट अनि माइन्डको प्रोसेसलाई जबसम्म कन्ससनेस र मौनताबाट सञ्चालन गर्न सक्दैनौं, तबसम्म विचार हाम्रो शत्रु बन्छ। विचारलाई मानिसले जबसम्म मित्र बनाउन सक्दैन, तबसमम्म मानसिक, इमोसनल र ग्लोबल रुपमै समस्या आउँछ। त्यसैले हामीले व्यक्ति, परिवार, राष्ट्र, अन्तर्राष्ट्रिय मात्र नभएर ब्रम्हाण्ड र अन्तरिक्षको शान्तिको कुरा गर्नु छ।

यदि पृथ्वीमा बसेको मानिसले यो गहिराइलाई बुझ्न सकेन भने यो उचाइलाई बुझ्न सकेन भने हामी मासमा गएर पनि अशान्ति मच्चाउँछौं, त्यही युद्घ गर्छौ अनि जुपिटर र भेनसमा गएर पनि अशान्तिकै काम गर्छौ। त्यही भएर थट प्रोसेसलाई समग्रमा नबुझीकन हामीले वास्तविक शान्ति स्थापना गर्न सक्दैनौं। (योगगुरु ब्रह्मश्री मित्रसँग गरिएको कुराकानीमा आधारित)