दलमा महिलाको समानुपातिक उपस्थिति भएन 

प्रमुख काफ्लेले तीन वटै जिल्लामा राजनीतिक दलका जिल्ला समितिमा महिलाको समानुपातिक रुपमा उपस्थिति रहन नसकेको, हिंसामा परेका महिलाको लागि खोटाङमा सेफ हाउस अभाव रहेको, गत साउनदेखि फागुनसम्मको अवधिमा तीन जिल्लामा जबरजस्ती करणी सम्वन्धीका ३० वटा, आत्महत्या वा आत्महत्या दुरुत्साहन सम्वन्धीका ३६ वटा, बहुबिबाह सम्वन्धीका ९ वटा, घरेलुहिंसा सम्वन्धीका २१ वटा घट्ना घटेको जानकारी दिए ।

आयोगले तीन जिल्लामा बाल बिवाह व्यापक कायम रहेको, गत साउनदेखि फागुनसम्ममा बाल बालिका बिरुद्ध जबरजस्ती करणीका १६, जबरजस्ती करणी उद्योगका २, आत्महत्याका १३, बाल विवाहको १ र अप्राकृतिक मैथुनको १ वटा घट्ना अभिलेखित भएको, आमा बुवाको गल्तीको परिणाम कतिपय बालबालिकाले जन्मदर्ता र नागरिकता प्राप्तिमा समस्या बेहोर्नु परेको जनाएको छ ।

एउटै वस्तु: मूल्य फरक

प्रतिबेदनमा अपांगता भएका व्यक्तिको वास्तविक तथ्यांकको अभाव रहेको, अधिकांश सरकारी तथा सार्वजनिक कार्यालयको भौतिक संरचना अपांगमैत्री नरहेको, स्थानीय तहको नेतृत्वमा रहने बजार अनुगमन समिति सक्रिया नहुँदा बजार अनुगमन प्रभावकारी हुन नसकेको, अखाद्यवस्तु मिसिएको खाद्य पदार्थ भेटिँदा पनि कानुनी कारबाहीको प्रकृया अगाडि बढ्न नसकेको, एउटै वस्तुको मुल्य पसल पिच्छे फरक–फरक हुने गरेको उल्लेख छ ।

यस्तै, किसान भएकै कारण राज्यबाट प्राप्त गर्नुपर्ने सेवा सुविधा प्राप्त गर्न नसकेको, बाँदर लगायतका जंगली जनावरबाट बाली नष्ट भएका किसानले राहत क्षतिपुर्ती पाउने संस्थागत व्यवस्था हुन नसकेको, अधिकांश ज्येष्ठ नागरिकले राज्यले तोकेको सेवा सुविधा प्राप्त गर्न नसकेका काफ्लेले बताए ।

अवैज्ञानिक ट्रयाकले भू–क्षय

आयोगले अवैज्ञानिक तरिकाबाट ट्रयाक खोलिँदा भू–क्षय र भू–स्खलन व्यापक रुपमा बढ्दै गएको, कच्ची हुँदा निरन्तर सञ्चालनमा रहेका लामीडाँडा बिमानस्थल पक्की भएपछि सञ्चालनमा आउन नसकेको, खोटाङको जयराम–हलेसी खण्डको सडक मर्मत सम्भार अति सुस्त हुँदा यात्रुको सहज रुपमा आवतजावत गर्न पाउने अधिकार प्रभावित भइरहेको औंल्याएको छ ।