पोल्ट्री महासङ्घका अध्यक्ष गुणचन्द्र विष्ट नेपाल २२ वर्ष अघिदेखि पोल्ट्रीजन्य उत्पादनमा आत्मनिर्भर भएको भए पनि सरकारी तवरबाट सहयोग प्राप्त हुन नसकेको गुनासो गर्नुहुन्छ । सरकारको नीति स्पष्ट नहुँदा निजी क्षेत्र प्रभावित बनेको उहाँ बताउनुहुन्छ । सरकारले पोल्ट्री विकास समिति र निर्देशक समिति गठन गरेर पनि सक्रिय नभएको उहाँको दुखेसो छ । उहाँले भन्नुभयो, “सरकारी नीति नियम मान्न निजी क्षेत्र तयार छ तर सरकारी निकाय निष्क्रिय छ ।” क्वारेन्टिन ऐन लागू भए पनि यसमा रहेका कमीकमजोरी संशोधनका लागि पाँच वर्षअघि मस्यौदा बनेर पनि थन्किएर बसेको विष्ट बताउनुहुन्छ ।

मानव शरीरका लागि अत्यावश्यक पौष्टिकतत्व पोल्ट्रीजन्य पदार्थमा प्राप्त हुने भन्दै उहाँले यसको उचित जानकारी आमनागरिकलाई दिन नसकिएको बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, “सिंहदरबारमा बसेर बनाएको नीतिले काम गर्न सक्दैन ।” नेपालमा तीन वर्षयता पोल्ट्रीमा थप लगानी कम भएको र भएका उद्योग समस्यामा रहेको उहाँको तर्क छ । नेपालमा पोल्ट्री क्षेत्रमा रु एक खर्ब ५० अर्बभन्दा बढी लगानी भएको उहाँ बताउनुहुन्छ । नेपाल अण्डा उत्पादक सङ्घका केन्द्रीय अध्यक्ष शिवराम केसी अण्डाको महत्वको बारेमा आमनागरिकलाई जानकारी गराउनुपर्ने बताउनुहुन्छ । नेपालमा हाल दैनिक ३० लाख गोटा अण्डा उत्पादन हुने गर्दछ ।

पाँच हजार हाराहारी फार्ममा लेयर्स कुखुरा पालिएका छन् जसमा ३० हजारभन्दा बढीले प्रत्यक्ष रोजगार पाएको तथ्याङ्क छ । केसीले भन्नुभयो, “प्रत्यक्ष, अप्रत्यक्ष सबै जोड्दा सवा लाखभन्दा बढीले यहाँ रोजगारी पाएका छन् ।” कुखुरा व्यवसायी मञ्चका अध्यक्ष राजेन्द्र लामिछाने कुखुराका लागि आवश्यक पर्ने कच्चा पदार्थको मूल्यमा वृद्धि हुँदा अण्डा, मासुको लागत मूल्य बढेको बताउनुहुन्छ । उहाँले भन्नुभयो, “सरकारले मकै र भटमासमा लिने कृषि शुल्क बढी लिँदा कृषक मर्कामा परेका छन् ।”

भन्सार शुल्क, अवैध चोरी पैठारी, अव्यवस्थित क्वारेन्टिन अहिलेको प्रमुख समस्या रहेको लामिछानेको भनाइ छ । नेपालमा सबैभन्दा धेरै अण्डा उत्पादन र सङ्कलन गर्दै आएको दाउन्ने समूहका कार्यकारी निर्देशक विनोद पोख्रेल अण्डाको महत्वको बारेमा सरकार र निजी क्षेत्रले सहकार्य गरेर आमनागरिकसम्म सन्देश पु¥याउनुपर्ने बताउनुहुन्छ । उहाँले भन्नुभयो, “अण्डाको महत्वको बारेमा आमनागरिकलाई बुझाउन सकिएमा यसको खपत निकै बढ्छ ।” आफ्नो समूहले अण्डा उत्पादन बढाएर उपभोक्ताको घरआँगनमा पु¥याउने गरी काम गरिरहेको भन्दै उहाँले उत्पादनसँगै बजारीकरणमा सरकारको सहयोग आवश्यक रहेको बताउनुभयो ।

आज पोल्ट्री दिवस मनाउँदै गर्दा सचेतना जगाउने उद्देश्यले तीन दिनदेखि विभिन्न कार्यक्रम गरिँदै आएको छ । पोल्ट्री व्यवसायी मञ्चका सदस्य मदन पोख्रेलका अनुसार स्कुल, अस्पताल र वृद्धाश्रममा अण्डा वितरण गरिएको छ । सरकारले विसं २०७० बाट पुस १७ गतेलाई पोल्ट्री दिवस मनाउन सुरु गरेको हो ।