काठमाडौं । कोरोना भाइरस (कोभिड– १९) को संक्रमण भए÷नभएको परीक्षण गर्न प्रयोग भइरहेको र्यापिड डायग्नोस्टिक टेस्ट (आरडीटी) किट को अझै गुणस्तर प्रमाणित नगरेको पाइएको छ ।
ओम्नी समूहसँग गरेको स्वास्थ्य सामाग्री खरिद सम्झौता विवादमा परेपछि स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले सम्बन्धित निकायबाट गुणस्तर प्रमाणित नगरी प्रयोग नगर्ने लिखित प्रतिबद्धता जनाएको थियो ।
मन्त्रालयले १९ चैत २०७६ मा ओम्नी समूहले ल्याएको ७५ हजार किट गुणस्तर निक्र्योलपछि मात्रै प्रयोग गर्ने भनेको थियो ।
मन्त्रालयका विज्ञ सल्लाकार डा. खेम कार्कीद्वारा हस्ताक्षरित विज्ञप्तिमा ‘सरकारले खरिद गरेको किटको गुणस्तर जाँच्न नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषदलाई अनुरोध गरिसकिएको र परिषदले प्रयोग गर्न योग्य भनी सिफारिस गरेपछि र सम्बन्धित निकायबाट प्रमाणित भइसकेपछि मात्र प्रयोगका लागि वितरण हुने,’ उल्लेख छ ।
यही विज्ञप्तिबाट स्पष्ट हुन्छ ४० हजार बढी आरडीटी टेष्ट गरिसक्दा पनि गुणस्तर परीक्षण नगरिएको ।
परिषदले पनि भन्यो– गुणस्तर परीक्षण भएको छैन
गुणस्तर प्रमाणित नगरी प्रयोग नगर्ने भनेको एक हप्तामै मन्त्रालयले आरडीटी किटहरु प्रदेशहरूमा पठाउन सुरु गर्यो । मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. विकास देवकोटाले प्रत्येक प्रदेशमा पाँच हजारका दरले किट पठाइएको जानकारी २७ चैतमा गराएका थिए । मन्त्रालयका अनुसार शनिबार साँझसम्म ३९ हजार ६७० वटा आरडीटी प्रयोग भइसकेको छ ।
‘तर हामीले गुणस्तर जाँचेर प्रयोग योग्य भनेका छैनौ’, नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषदका एक अधिकारीले भने ।
परिषदका अधिकारीहरूका अनुसार किटको गुणस्तर परीक्षण गर्न कम्तिमा दुई हप्ता लाग्छ । किट प्रयोग गर्ने क्रममा परिषदले सरकारसँग आडीटीको ६०० नमुना माग पनि गरेको थियो । परिषद्का एक अधिकारी भन्छन्, ‘हामीले सबै नमुना समयमै प्राप्त गरेको भए फास्ट ट्रयाकबाट काम गर्दा १५ दिनसम्ममा नतिजा पठाउन सक्थ्यौं ।’
तर अहिलेसम्म नमुना नै पाएको छैन ।
परिषद्मा प्रा. डा. प्रकाश घिमिरेको अध्यक्षतामा २० सदस्यीय इथिकल रिभ्यु बोर्ड छ, जसले गुणस्तर जाँचसम्बन्धी काम गर्छ ।
दुई लाख आरडीटी किन्दै सरकार
ओम्नी समूहमार्फत आएको सबै किट प्रदेश र स्थानीय तहहरूमा पुगिसकेका छन् । आरडीटीले नेगेटिभ देखाएकोलाई पीसीआरले पोजेटिभ र पोजेटिभलाई नेगेटिभ देखाएका थुप्रै केस आइसकेका छन् ।
एन्टीजेन कीट ल्याउनुपर्नेमा ओम्नीले एन्टीबडी ल्याएपछि कोरोना नभएकालाई भएको र भएकालाई नभएको देखाएको विज्ञहरूको भनाइ छ । निगरानीका लागि मात्रै प्रयोग हुने एन्टीबडी किट सरकारले कोरोना पहिचानका लागि प्रयोग गरेको भन्दै विज्ञहरूले विरोध गर्दै आएका छन् ।








