चितवन । समाज सुधारक एवम् सामाजिक आन्दोलनकि योद्धा योगमाया स्मृति दिवसको सन्दर्भमा योद्धा योगमाया विशेष चर्चा कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ।
आज भरतपुरमा आदर्श नारी बिकास केन्द्र चितवन र महिला सशक्तीकरण तथा परिवर्तन शिल संस्था नेपालले संयुक्त रुपमा योगमायाको व्यक्तित्व र योगदान सम्बन्धमा छलफल र परिसंवाद कार्यक्रम आयोजना गरी योगमाया स्मृति दिवस मनाएको छ।
कार्यक्रममा नेपाल पत्रकार महासघँ केन्द्रीय सचिव सृजना अर्यालले राणा शासनको कठोर युगमा नागरिकलाई लेख्ने बोल्न तथा संगठन खोल्न बन्देज लगाइएको तथा मानव अधिकारको कुनै गुञ्जायस नभएको अवस्थामा पनि महिला जागरण र सामाजिक सुधारका लागि योगमायाले साहसपूर्ण तरिकाले गरेको योगदान हामी सबैका लागि प्रेरणादायी रहेको कुरा बताउनुभयो ।
उहाँले आज भन्दा एक शताब्दी अगाडिको राणाकालीन शासनको अन्धकारको युगमा महिला समानता¸ स्वतन्त्रता र जागरणको शंखनाद गर्ने योगमाया वास्तवमै साहसिक र परिवर्तनकामी महिला भएको कुरा बताउनुभयो ।उहाँले योगमायाको व्यक्तित्व र कृतित्वबाट आजका पुस्ताले प्रेरणा लिई महिला हक अधिकारको क्षेत्रमा अझ बढी समर्पित भएर काम गर्न आवश्यक रहेको बताउनुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो आजभन्दा करिब ८० वर्ष पहिले आफ्ना ६८ जनाभन्दा बढी अनुयायीहरूका साथ अरुण नदीमा जलसमाधि लिनुभएकी महिला स्वतन्त्रता र अधिकार आन्दोलनकी अभियन्ता श्री योगमायाको व्यक्तित्व र योगदान नेपालमा मात्र नभएर विश्व महिला आन्दोलनमै अद्वितीय छ । त्यस्तै आदर्श नारी बिकास केन्द्रकि सचिव देवी सुवेदीले नारीहरूको इज्जत र हक अधिकारको संरक्षणको कार्य राज्यको प्राथमिक दायित्व भएको कुरा उल्लेख गर्दै यस कार्यमा सबैको सहयोगको पनि उत्तिकै खाँचो रहेको कुरा औँल्याउनु भयो ।
उहाँले मुलुकमा लैङ्गिक हिंसाका घटना हुन नदिन महिलाको चेतना अभिवृद्धिदेखि महिलालाई सबै क्षेत्रमा अघि बढ्न आवश्यक रहेको बताउनुभयो ।योगमाया न्यौपाने सामाजिक र सांस्कृतिक जागरणप्रति समर्पित एक अभियन्ता भएको बताउनुभयो ।योगमाया र उनका अनुयायीले गरेको त्याग र बलिदान अनुकरणीय रहेको बताउनुभयो ।उहाँले योगमायाअभिजात्य वर्गीय सोच र मान्यता, पितृसत्तात्मक समाज र सांस्कृतिक विकृति तथा निरङ्कुश जहानियाँ शासनविरुद्ध साहित्यिक धारमार्फत सामाजिक विद्रोहमा उत्रिएकी संघर्षशील नारी रहेको बताउनुभयो ।
कार्यक्रममा साहित्यकार वालकृष्ण थपलियाले महिलाको न्याय र समाजमा सम्मानपूर्ण स्थान सुनिश्चितताका लागि विदुषी योगमायाले आफ्नो जीवनकालमा गर्नुभएको संघर्ष र बलिदान हामी सबैको लागि गौरवको विषय रहेको बताउनुभयो । कार्यक्रममा अधिवक्ता सरिता ढकालले योगमाया नेपाली साहित्यमा क्रान्तिकारी नारीहरूकी प्रतीक रहेको बताउनुभयो ।
उहाँले योगमायाले पुराणका कथाहरूको पनि खुलेर नै आलोचना गरेको बताउनुभयो । उहाले भन्नुभयो ” योगमाया त्यस्ती नारी थिइन् जसले जनताको–राष्ट्रको समुन्नतिमा सरोकार राख्ने आर्थिक पक्षमा समेत बोलेकी थिइन् ” । उहाँले अध्यात्मिक चिन्तनसंगै सामाजिक विभेद र महिलाप्रति गरिने असमान व्यवहारका विरुद्ध आफैबाट क्रान्ति ल्याउन उनको ठूलो योगदान रहेको कुरा बताउनुभयो । उहाँले योगमायाले जुन योद्धा बनेर लडिन सोही दौडानमा महिलाहरु रिले दौड झै अघि बढ्नु पर्ने कुरा समेत बताउनुभयो ।








